شهید حسین آقاعبداللهی

آقا¬عبداللهی، حسین (30 شهریور 1344-31 فروردین 1365)، معاون مهندسی تیپ مهندسی رزمی امام صادق(ع) جهاد سازندگی استان فارس. او در خانواده¬ای مذهبی، در محله باجک شهر قم متولد شد و پنجمین فرزند خانواده بود. پدرش محمود مغازه میوه¬فروشی داشت و مادرش عزت داوودی خانه دار بود. وی تحصیلاتش را از 1350ش در مدرسه امیرکبیر آغاز و در 1356ش، تحصیلات خود را در مقطع اول راهنمایی به پایان رساند (آقاعبداللهی، محسن، بش). وی همچنین در کنار تحصیل، به یادگیری قرآن پرداخت. در مسجد محله باجک (مسجد رضوی) حضوری فعال داشت. در 1357ش و با شروع انقلاب اسلامی در ایران، در راهپیمایی¬ها و تجمعات اعتراضی نسبت به حکومت پهلوی شرکت می¬کرد و به همراه دوستان خود بر بام خانه¬ها تکبیر می¬گفت. او در 1358ش، در تعمیرگاه باطری سازی برادر بزرگ خود، رضا آقا عبداللهی، مشغول به کار شد (عوض¬پور، ص 10، 17، 21).
در اوایل پاییز 1359ش، حسین آقا عبداللهی به همراه یک گروه فنی و به عنوان کمک باطری ساز، به جبهه جنوب عزیمت کرد و در مقر¬ تعمیر ماشین آلات ستاد جهاد سازندگی آبادان مشغول به کار شد (همو، ص 27-30). در آبان ماه همان سال، آن گروه فنی با همراهی حسین آقاعبداللهی به کوی ذوالفقاری آبادان اعزام و با همکاری ستاد جهاد سازندگی استان فارس که مسئولیت بخش پشتیبانی و مهندسی جنگ منطقه آبادان را بر عهده داشت، به تعمیرات خودروهای سبک و سنگین که بخش اعظمی از آن شامل دستگاه¬های غنیمت گرفته شده از «عملیات ذوالفقاری» (9 آبان 1359) بود، مشغول شدند (معلمی، ص 15-19). در اواخر پاییز 1359ش و پس از اتمام مسئولیت گروه فنی ایشان در آن منطقه، آقاعبداللهی، به نیروهای مهندسی جهاد سازندگی استان فارس پیوست (منزوی، ص 59-60) و به عنوان برقکار ماشین آلات در مقر آبادان این ستاد مستقر شد (لاله پرور، بش).
او در زمستان 1359ش و در کنار فعالیت¬های فنی خود، تحت نظر خلیل پرویزی (فرمانده مهندسی جنگ جهاد سازندگی استان فارس، شهادت: 27 بهمن 1364)، کار با دستگاه بولدوزر را آموخت. آقاعبداللهی در طول روز، به همراه مسئول فنی جهاد سازندگی استان فارس، محمدجواد کریمی (شهادت: 11 خرداد 1360)، به کار باطری¬سازی و برق¬کاری ماشین آلات مشغول بود و با آغاز شب، به‌ عنوان‌ كمك راننده دستگاه¬های مهندسی‌ به‌ خط مقدم مي‌رفت و به وسیله دستگاه بولدوزر به احداث مواضع دفاعی و مهندسی می¬پرداخت (عوض پور، ص 31؛ 41).
در 24 اردیبهشت 1360، «عملیات شیخ فضل الله نوری» شکل گرفت و مسئولیت مهندسی آن به جهاد سازندگی استان فارس واگذار شد. آقاعبداللهی در این عملیات به عنوان راننده دستگاه بولدوزر شرکت کرد و به همراه دیگر نیروهای جهاد سازندگی استان فارس، خاکریزی به طول 4 کیلومتر و ارتفاع 3 متر در خط مقدم محور عملیاتی آبادان احداث نمود (جهاد…، سند ش: 004/01/4/5/1/6، بش؛ عاشوری، بش).
او در اوایل تابستان 1360 و پس از شهادت محمد جواد کریمی و عطاالله مرادی (شهادت 2 تیر 1360)، مسئولیت اصلی امور فنی، باطری سازی و برق¬کاری ماشین آلات مهندسی جهاد سازندگی استان فارس در منطقه آبادان را به عهده گرفت (عوض پور، ص 40).
در 5 مهر 1360، پس از فرمان امام خمینی(ره) مبنی بر شکست حصر آبادان (صحیفه نور، ج 13، ص 160)، «عملیات ثامن الائمه(ع)» در منطقه عمومی آبادان و شرق رودخانه کارون آغاز شد (شیرعلی¬نیا، ص 162). در این عملیات مسئولیت مهندسی محور ذوالفقاری بر عهده¬ی جهاد سازندگی استان فارس قرار گرفت و آقاعبداللهی به عنوان معاون مسئول مهندسی در محور سمت چپ، به همراه دیگر نیروهای مهندسی جنگ جهاد استان فارس در منطقه، به ساخت مواضع دفاعی و احداث 110 کیلومتر جاده و خاکریز اقدام نمود (اصغری، ص 353؛ جهاد…، سند ش: 14/5/7/8/5/6، بش؛ عاشوری، بش).
او در 8 آذر 1360، با عنوان معاون مسئول محور عملیات مهندسی جهاد سازندگی استان فارس، در «عملیات طریق القدس» شرکت کرد. احداث جاده و خاکریز، ایجاد سکوهای شلیک توپ جنگی و سنگرهای خودرو و مهمات، بخشی از اقدامات او و دیگر جهادگران استان فارس در عملیات طریق القدس بود (جهاد…، سند ش: 009/02/4/5/1/6، بش، عاشوری، بش).
در ۲ فروردین ۱۳۶۱، «عملیات فتح المبین» آغاز گردید (شیرعلی¬نیا، ص 118). حسین آقا عبداللهی در این عملیات به عنوان معاون مسئول مهندسی جهاد سازندگی استان فارس در محور شوش شرکت کرد (عاشوری، بش). وی در شب اول آن عملیات، بر اثر اصابت ترکش خمپاره، از ناحیه سر مجروح شد، اما با درمان سطحی و بانداژ زخم، به ادامه¬ی مأموریت¬های خود از جمله احداث جاده، خاکریز، سنگر و غیره پرداخت (عوض پور، ص 78-79). همچنین او با همان عنوان نیز با شرکت در «عملیات بیت المقدس» ۱۰( اردیبهشت ۱۳۶۱) و «رمضان» (24 تیر 1361)، به احداث مواضع دفاعی و مهندسی در محورهای عملیاتی خرمشهر و شرق شهر بصره عراق اقدام نمود (عاشوری، بش).
در ۹ مهر ۱۳۶۱، «عملیات مسلم ابن عقیل» آغاز و فرماندهی عملیات مهندسی به قرارگاه مهندسی نجف اشرف سپرده شد (شیرعلی‌نیا، ص ۲۳۴). آقاعبداللهی در این عملیات به عنوان مسئول محور پاسگاه سلمان شرکت کرد (اصغری، ص 604) و به همراه گروه تحت امر خود به ساخت جاده و خاکریز در ارتفاعات منطقه عملیاتی سومار پرداخت (جهاد…، سند ش: 8/3/5/5/1/6، بش؛ عاشوری، بش).
در زمستان 1361ش، بخش¬هایی از جهاد سازندگی فارس به شمال غربی خوزستان و جنوب شرقی ایلام عزیمت کردند تا علاوه بر شرکت در 2 عملیات «والفجر مقدماتی» (18 بهمن 1361) و «والفجر1» (28 فروردین 1362)، لشکرهای مستقر را در جبهه سازی منطقه یاری دهند. حسین آقاعبداللهی در این 2 عملیات به عنوان مسئول یکی از گروه¬های مهندسی جهاد سازندگی فارس در منطقه، به احداث مواضع دفاعی و جاده، ساخت و ترمیم پل¬ها، ایجاد سایت موشکی و غیره پرداخت (جهاد…، سند ش: 07/5/5/5/1/6، بش، عاشوری، بش).
او در ۲۹ تیر ۱۳۶۲، به عنوان مسئول محور مهندسی در «عملیات والفجر ۲» که در منطقه غرب پیرانشهر استان آذربایجان غربی آغاز گردید، شرکت کرد و به همراه دیگر نیروهای جهاد سازندگی استان فارس، به احداث خاکریز جهت استقرار تانک و توپ¬های جنگی و ساخت جاده در ارتفاعات آن منطقه اقدام نمود. این جاده که در طول 18 شبانه روز توسط جهادگران جهاد سازندگی استان فارس احداث گردید، مورد تحسین مهندسین و فرماندهان بسیاری از جمله سردار محمدجعفر اسدی، فرماندة لشکر 33 المهدی که از نزدیک شاهد پیشرفت این عملیات بود، قرار گرفت. (سجادی منش، ص 248؛ عاشوری، بش).
وی در دی 1362ش، با طاهره راغبیان ازدواج و زندگی مشترک خود را در اتاقی در منزل پدرش آغاز نمود و پس از گذشت 15 روز، به جبهه بازگشت. (آقاعبداللهی، محسن، بش؛ عوض پور، ص 85).
در 3 اسفند 1362، «عملیات خیبر» در محورهای عملیاتی جنوب غربی ایران تا شمال شرقی عراق انجام گرفت (شیرعلی¬نیا، ص281-283) و مهندسی جنگ جهاد سازندگی فارس متشکل از 3 گروه مهندسی از منطقه عملیاتی شلمچه تا منطقه عملیاتی طلاییه حضور داشت. آقاعبداللهی در این عملیات، فرماندهی یکی از 3 گروه مهندسی جنگ جهاد سازندگی استان فارس را بر عهده داشت و به وسیله ترکش خمپاره از ناحیه صورت دچار مجروحیت سطحی شد (مشهدی¬زاده، بش). همچنین او در 21 اسفند همان سال، با گره خوردن عملیات خیبر در جزایر مجنون (شمال شهر بصره عراق)، به عنوان مسئول یکی از تیم¬های مهندسی جهاد سازندگی استان فارس، در عملیات فرعی مهندسی کوشک شرکت کرد و به همراه دیگر نیروها، در طول 4 شب، بیش از 8 کیلومتر خاکریز دوجداره احداث و به خاکریز محور طلائیه متصل نمود (جهاد…، سند ش: 004/2/6/5/1/6، بش؛ عاشوری، بش). از دیگر اقدامات او و جهادگران استان فارس در ادامه عملیات خیبر، می¬توان به احداث جاده¬های ارتباطی در جزایر مجنون به ویژه جاده محور القرنین، احداث پد و سنگرهای توپ اورلیکن، نصب پل خیبری نفررو در گذرگاه¬های جزیره و احداث سایت موشکی در جزیره مجنون شمالی اشاره کرد (جهاد…، سند ش: 005/2/6/5/1/6، بش؛ عوض¬پور، ص 47).
¬جهاد سازندگی استان فارس از بهار 1363، به فعالیت¬های مهندسی و جبهه سازی در ناحیه جنوبی جزیره مینو و شرق خرمشهر برای اجرای عملیات انجام نشده ظفر اقدام نمود. آقاعبداللهی نیز در این سلسه اقدامات به عنوان مسئول محور و راننده دستگاه¬های مهندسی شرکت کرد (عاشوری، بش). همچنین این نهاد، از طرف قرارگاه کربلا مأموریت یافت تا با هماهنگی هوانیروز ارتش در منطقه دارخوین، سایت فرود هلی‌کوپتر و بعد از آن در منطقه نهرخین و به موازات جاده آسفالته خرمشهر-اهواز، دژی مرزی احداث کند که آقاعبداللهی در این 2 عملیات نیز به عنوان مسئول محور مهندسی به ایفای نقش پرداخت (اصغری، ص 810، 820).
وی در پاییز 1363ش، به عنوان مسئول محور مهندسی، در عملیات احداث کانال ابوالفضل(ع) (کانال ارتباطی بین رودخانه بهمنشیر و اروند)، با هدف آماده سازی مقدمات عملیات رزمی و امکان انتقال نیرو و مهمات با استفاده از ادوات شناور، شرکت نمود (اصغری، ص 717).
او با شروع «عملیات بدر» در 20 اسفند همان سال، به عنوان مسئول یکی از گروه¬های مهندسی، به اقداماتی از قبیل اعزام نیرو به ساحل هورالعظیم و هماهنگی بین نیروهای عمل کننده در عملیات پرداخت. پس از شهادت احمد پورمیدانی در این عملیات، حسین آقاعبداللهی به عنوان جانشین فرمانده مهندسی جنگ جهاد سازندگی فارس منصوب شد (عاشوری، بش).
وی در اواخر اردیبهشت 1364، جهت اخذ گواهی پایان خدمت سربازی، دوره آموزشی خود را در مقر سپاه پاسداران واقع در تپه‌های الله اکبر سوسنگرد گذراند (اصغری، ص 866).
در اوایل تابستان 1364ش، طرح «عملیات قادر» در استان اربیل عراق مطرح گردید (شیر¬علی¬نیا، ص 325)، آقاعبداللهی جهت آماده سازی منطقه عملیاتی، مسئولیت و نظارت بر ساخت مواضع مهندسی در آن محور را بر عهده گرفت و با شروع عملیات در 23 تیر همان سال، علاوه بر قبول مسئولیت محور عملیاتی الحیات، به وسیله دستگاه¬ بلدوزر و به همراه دیگر نیروها، به احداث شبکه راه¬ها در ارتفاعات منطقه پرداخت (عوض¬پور، ص 69-70).
در 19 بهمن 1364، «عملیات والفجر 8» آغاز شد و آقا عبداللهی به عنوان معاون فرمانده مهندسی جنگ جهاد سازندگی استان فارس، مسئول هماهنگی بین 3 گروه فعال مهندسی جهاد سازندگی استان فارس و هماهنگ کننده منطقه عملیاتی فاو با لشکرهای درگیر در آن عملیات، به ایفای وظایف پرداخت. او در خلال این عملیات در اثر اصابت ترکش خمپاره، از ناحیه پا مجروح شد و بلافاصله پس از انتقال به بیمارستانی در شیراز جهت درمان، با پای گچ گرفته به منطقه فاو بازگشت. وی پس از شهادت خلیل پرویزی در عملیات والفجر 8، به عنوان فرمانده مهندسی جهاد سازندگی استان فارس منصوب شد. (اصغری، ص 990؛ عوض¬پور، ص 71-73، 78).
آقاعبداللهی در 31 فروردین 1365، به جهت نظارت و سرکشی بر عملیات احداث جاده توسط جهادگران استان فارس، به منطقه فاو رفت. در جاده البهار شهر فاو (موازات اروند رود)، گلوله تانکی به خودرو حامل وی اصابت کرد که به علت شدت جراحات وارده به ناحیه سر، به شهادت رسید (ره¬یافتگان، ص 321؛ عوض¬پور، ص 112-118).
از خصوصیات بارز اخلاقی او می¬توان به: احترام به افراد و خصوصا والدین، توجه به صله رحم، تواضع، تقوا، اراده قوی، تلاش¬گری، ساده زیستی، وظیفه شناسی و شجاعت اشاره نمود.
حسين آقا‌عبداللهي‌ علی رغم سن پایین در زمان ورود به جبهه، با توجه به استعدادی که در زمینه تعمیرات برقی دستگاه¬ها از خود نشان داد، به ‌خوبي ‌جاي ‌خالي مسئولان فنی جهاد سازندگی استان فارس را پر كرد. او با پشتکار و ممارست بسیار برای حضور در خط مقدم جبهه، در کنار تعمیرات فنی ماشین آلات، در رانندگی دستگاه بولدوزر مهارت یافت و در مدت زمانی کوتاه، خود را به عنوان فرماندهای لایق به اثبات رساند؛ اما با این وجود، نوع کار برایش تفاوتی نداشت و دائما می¬کوشید تا گرهی از کار جنگ بگشاید. فعالیت¬های مستمر وی تاآنجا ادامه یافت که شبی در حین انجام کار و مقابل آتش مستقیم دشمن،از شدت خستگی پشت فرمان دستگاه بولدوزر به خواب رفت (همو، ص 35-41). او بارها برای نجات دستگاه مهندسی و پیش¬برد عملیات¬ها، از جان خود گذشت. در هنگام انتقال ادوات فنی توسط قایق در مد کامل اروند رود و زیر آتش مستقیم ارتش عراق، به جهت حفظ جان همراهانش، در سرمای زمستان به آب زد و شناکنان قایق را به ساحل جزیره مینو هدایت کرد (همو، ص 66). همچنین او در خلال عملیات والفجر 8، زمانی که صفحه حمل¬کننده دستگاه¬ها بر اثر جذر آب در اروند رود زمین گیر شده و انتقال نیرو و مهمات را با مشکل مواجه کرده بود، با وجود سمت جانشینی فرمانده مهندسی جنگ جهاد سازندگی استان فارس، به تنهایی درون آب رفت و با تلاش بسیار، صفحه را آزاد کرد و به حاشیه رودخانه برد (همو، ص 72). او در عمل به وظایف خود بسیار حساس بود و می¬گفت: «شهدا بر گردن ما حق دارند و ما بايد با انجام وظايف و دفاع از حق، دين خود را نسبت به شهدا و خانواده شان ادا كنيم و اين دين ادا نمى شود مگر اينكه تلاش كنيم تا راه كربلا باز شود.» (همو، ص 53). ملاک¬ او برای ازدواج، تقوای همسر و تنها شرط وی، حضور در جبهه بود. او در طول دوران تأهل خود تنها 9 ماه را در کنار همسرش گذراند اما در همین مدت نیز در کنار فعالیت¬هایی از جمله سرکشی به خانواده شهدا، در کارهای منزل نیز مشارکت می¬نمود و خانواده دوست، خوش رفتار و مسئولیت پذیر بود (همو، ص 84، 90).
پیکر این شهید در اردیبهشت 1365، در بهشت معصومه(س) شهر قم، با حضور خانواده و جمعی از همرزمانش، به خاک سپرده شد (آقاعبداللهی، محسن، بش).
همچنین برادر بزرگتر ایشان، رضا آقاعبداللهی در طول 8 سال دفاع مقدس (1359-1367ش)، به صورت داوطلبانه و پاره وقت، با عزیمت به جبهه¬های جنوب، به کار تعمیرات فنی ماشین آلات موجود اشتغال می¬ورزید (آقاعبداللهی، رضا، بش).
در 1384ش، فیلم کوتاه و مستند زندگی وی از مجموعه «سرگشته عشق»، با نویسندگی علی لدنی، کارگردانی احمد کاوری و مشارکت انجمن سینمایی دفاع مقدس ساخته شد. همچنین در 1387ش، کتاب زندگی¬نامه و خاطرات این شهید با عنوان «تشنه به دریا رسید» و تألیف آمنه عوض¬پور، به چاپ رسید.

مآخذ: اصغری، علی¬محمد، دلاوران گمنام (جهاد سازندگی استان فارس در 8 سال دفاع مقدس)، 1399؛ آقاعبداللهی، رضا (برادر شهید حسین آقاعبداللهی)، سیده زهرا میرشفیعیان، اسفند 1399؛ آقاعبداللهی، محسن (برادر شهید حسین آقاعبداللهی)، سیده زهرا میرشفیعیان، بهمن 1399؛ جهاد، هفته نامه اداره کل روابط عمومی جهاد سازندگی، ش 30، شهریور 1360؛ جهاد سازندگی استان فارس، «مهندسی جنگ جهاد سازندگی استان فارس»، اسناد ش: 004/01/4/5/1/6 ،004/2/6/5/1/6، 005/2/6/5/1/6، 009/02/4/5/1/6، 8/3/5/5/1/6، 07/5/5/5/1/6، 14/5/7/8/5/6، موجود در دفتر اسناد دفاع مقدس جهاد کشاورزی استان فارس؛ ره¬یافتگان، دفتر اول (یادنامه سرداران شهید پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد)، اداره کل امور ایثارگران وزارت جهاد کشاورزی، تهران: هزاره ققنوس، 1387ش؛ سجادی¬منش، سید حمید، هدایت سوم (خاطرات سردار محمدجعفر اسدی)، تهران: سوره مهر، 1393ش؛ شیرعلی¬نیا، جعفر، دایره المعارف مصور تاریخ جنگ، (جنگ ایران و عراق)، تهران: سایان، 1392ش؛ صحیفه نور (مجموعه پیام ها و سخنرانی های امام خمینی(ره) )، ج 13، تهران: موسسه نشر آثار امام خمینی(ره)، 1389ش؛ عاشوری، سید مهدی (عضو پ.م.ج.ج استان فارس)، سیده زهرا میرشفیعیان، دی 1399؛ عوض¬پور، آمنه، تشنه به دریا رسید (زندگی¬نامه جهادگر شهید حسین آقا¬عبداللهی)، شیراز: لورزا، 1387ش؛ لاله¬پرور، محسن (عضو پ.م.ج.ج استان فارس)، جمال جعفری، شهریور 1380؛ مشهدی¬زاده، محمدعلی (عضو پ.م.ج.ج استان فارس)، جمال جعفری، بهار 1384؛ معلمی، عباس، «نقش مهندسي‌ رزمي‌ جهاد سازندگی استان فارس در جنگ»‌، بازبيني نهايي دی 1384، سند ش 22/2/9/5/1/6 ، موجود در دفتر اسناد دفاع مقدس جهاد کشاورزی استان فارس؛
/سیده زهرا میرشفیعیان/