شهید محمدجواد دیده ور
دیدهور، سید محمدجواد (9 فروردین 1334- 26 اسفند 1359)، مسئول محور عملیاتی گردان شهید علمالهدی سپاه سوسنگرد.
او در خانوادهای متدین در محله آهنگران (انقلاب کنونی) شهر کازرون استان فارس متولد شد و فرزند سوم خانواده بود. پدرش سید محمود مغازه عطاری داشت و مادرش حکیمه مسجدی، خانه دار بود. در 1340ش، تحصیلات خود را در دبستان مجتهد (منحل شده) آغاز کرد. در 1346ش، به دبیرستان جندی شاپور (شهید بستانپور کنونی) وارد و در 1352ش موفق به اخذ مدرک دیپلم در رشته ریاضی شد (دیدهور، کبری، بش). وی در آن دوران، در مسجد محله خود (مسجد آهنگران) حضوری فعال داشت و با شرکت در کلاسهای قرآن، در 1346ش، حافظ قرآن شد و تا 1349ش بر کتاب نهج البلاغه تسلط یافت و در همان سال به برپایی کلاس قرآن برای نوجوانان اقدام نمود. او در 31 خرداد 1355، زندگی مشترک خود را با کبری دیدهور آغاز کرد که حاصل این ازدواج، 1 فرزند به نام «سید عباس» است. وی در همان سال، جهت ورود به آموزشکده همافری و پیوستن به نیروی هوایی، به شهر تهران مهاجرت کرد. او در کنار تحصیل در رشته خلبانی هلکوپتر، به فعالیتهای دینی و مذهبی خود اعم از نشر معارف قرآن و تبلیغ احکام دین در آن آموزشکده ادامه داد؛ به همین جهت بارها از جانب نیروهای امنیتی رژیم پهلوی (1304-1357ش) دستگیر و بازداشت شد و به علت تحمل فشار حبس و بازجویی، به بیماری روحی دچار و برای مدتی در بیمارستان بستری گشت. سید محمدجواد دیدهور سرانجام در زمستان 1356ش، به علت دست نکشیدن از عقاید و فعالیتهای دینی خود، از دانشکده همافری ارتش اخراج شد و در اواخر همان سال، به شهر کازرون بازگشت. او در خرداد 1357، به دلایل پزشکی ناشی از ابتلاء به مشکلات روحی در دانشکده ارتش، از خدمت سربازی معاف گردید. دیدهور با اوجگیری اعتراضات مردمی نسبت به رژیم وقت، به صف انقلابیون پیوست و در اولین روزهای شکلگیری این نهضت، به همراه پدرش، به فعالیت هایی از قبیل تکثیر و توزیع اعلامیههای امام خمینی(ره) و شرکت در راهپیماییها پرداخت (رهیافتگان، ص 281-285).
او در بهمن 1357، به همراه گروهی از جوانان انقلابی استان فارس، جهت استقبال از ورود امام خمینی(ره) به ایران، به شهر تهران عزیمت کرد (دیدهور، سید عباس، بش).
در 27 خرداد 1358، فرمان امام خمینی(ره) مبنی بر تشکیل سازمان مردم نهاد «جهاد سازندگی»، با هدف رفع محرومیتهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه، صادر شد و سید محمدجواد دیدهور در 1 تیر 1358 به این سازمان پیوست و به عنوان مسئول کمیته فرهنگی جهاد سازندگی شهر کازرون، مشغول به کار گردید (رهیافتگان، ص 286).
او پس از آغاز جنگ تحمیلی (31 شهریور 1359)، در 19 مهر 1359، از طریق ستاد اعزام جهاد سازندگی آن شهر و به عنوان نیروی داوطلب بسیجی، به جبهههای جنوب اعزام شد (جهاد…، «گواهی اعزام»، بش) و در 24 آبان 1359، با هجوم ارتش عراق به شهر سوسنگرد از 3 محور سبحانیه، احیمر و ابوحمیظه، با همراهی گروه 200 نفرهای از رزمندگان، به دفاع از آن شهر پرداخت که سرانجام مقاومت آنان، مانع از سقوط شهر سوسنگرد شد (رهیافتگان، ص 287-288).
وی در اواسط زمستان 1359ش، با حضور در گردان شهید علم الهدی به عنوان مسئول یکی از محورهای عملیاتی، به همراه دیگر همرزمانش، به منظور کاهش تلفات در نبرد سوسنگرد، کار طراحی و حفر کانال زیر خانههای شهر و اتصال آن ها به یکدیگر را آغاز نمود. این کانالهای زیرزمینی که دارای بهداری عملیاتی نیز بودند، به گونهای اجرا شدند که نیروهای ایران با تردد در آنها تا نزدیکی مواضع عراق پیش میرفتند (بابایی و بهزاد، ص 213).
دیده ور در اوایل اسفند همان سال، به همراه 10 تن از زبدهترین نیروهای تحت امر خود، به کار شناسایی منطقه عملیات پیش رو و کسب اطلاعات از مواضع دشمن در طول خطوط عملیاتی سوسنگرد، هویزه، دغاغله و پادگان حمید پرداخت که در هنگام انجام عملیات شناسایی در منطقه سوسنگرد از ناحیه پای راست مورد اصابت ترکش خمپاره قرار گرفت (دیدهور، سید عباس، بش؛ رهیافتگان، ص 288).
او در 26 اسفند 1359، پس از گذراندن 15 روز از دوران نقاهت خود، به عنوان فرمانده محور سوسنگرد، در عملیات امام مهدی(عج) شرکت نمود (بابایی و بهزاد، ص218). پس از انهدام گردانهای مکانیزه ارتش عراق در غرب منطقه سوسنگرد و پیشروی رزمندگان ایران تا اولین خاکریزهای دشمن، به منظور شکستن مقاومت نیروهای عراق و تقویت روحیه نیروهای خود، جهت تیراندازی به به بالای خاکریز رفت؛ اما پس از به وجود آمدن ایراد فنی در اسلحه اش، 2 تیر مستقیم به گردن و سمت راست بدن وی اصابت کرد. او در همان حال، فرمان به ادامه عملیات داد و به جهت شناسایی نشدن توسط همرزمان و عدم تضعیف روحیه آنان، کلاهخود را روی صورتش قرار داد. وی پس از فروکش کردن عملیات به بیمارستان اهواز منتقل شد اما به علت شدت جراحات وارده، به درجه شهادت نائل گردید (بنیاد…، «گواهی شهادت»، بش؛ رهیافتگان، ص 289-291).
از خصوصیات بارز اخلاقی شهید سید محمدجواد دیدهور میتوان به: انس با قرآن، احترام به والدین، تلاش گری، وظیفه شناسی، شجاعت، حسن خلق، تواضع و تقوا اشاره نمود.
او در طول 158 روز حضور در دفاع مقدس، تنها جهت درمان مجروحیت خود به مرخصی رفت که پس از گذشت 15 روز و با وجود جراحت از ناحیه پا، خود را به عملیات امام مهدی(عج) رساند (جهاد…، «گواهی خدمت»، بش). تلاش شبانه روزی وی در جبهههای نبرد، از او فرماندهای شجاع، لایق و محبوب ساخت. در روز عملیات امام مهدی(عج)، پس از اقامه نماز جماعت صبح به امامت وی، خطبهای از نهج البلاغه را قرائت نمود و به تشریح عملیات برای رزمندگان پرداخت؛ سپس با سخنرانی پرشوری در باب شهادت و حضرت سید الشهدا(ع)، نقش بسزایی در تقویت روحیه و آمادگی رزمندگان ایفا نمود (رهیافتگان، ص 288-289).
در بخشی از وصیت نامه او آمده است: «اکنون که کشور عزیز اسلامی ما در جنگ با ابرقدرتهای شرق و غرب است، بر هر فرد مسلمان واجب است که تا آن جا که قدرت دارد، خود را آماده کند. بنا به فرمان امام خمینی که فرمودند: اکنون بر جوانان عزیز است که به یک دست قرآن و با دست دیگر سلاح بگیرند و از حیثیت و شرافت خود دفاع کنند، حقير ناچيز هم به سهم خود برآن ديدم كه هر چه زودتر خود را آماده کنم و به صف مسلمانان مسلح بپيوندم و كفار را به ياري الله و همگام با برادران همرزم ديگر در هم بكوبيم و وجودشان را از صفحه روزگار محو کنیم. بعد هم خود كشته شوم تا شايد شامل آيه «يبدل الله سيئاتهم حسنات» گردم و این سعادت نصیب من گنهكار شد. هنوز صداي حسينابنعلي(ع) به گوش ميرسد، آيا كسي هست كه او را ياري كند؟ منظور ادامه خطش و حفاظت از دين و قرآن است. اميدوارم كه همگي به اين ندا جواب مثبت داده و از دين و قرآن و دست آوردهاي انقلاب پاسداری كنيم. من به سهم خود مطمئن هستم كه بنا به الهام گيري از قرآن، حق پيروز است و به یاري الله، اسلام جهاني خواهد شد و مهدي(عج) ظهور خواهد كرد. توصيه ميكنم همواره پشت سر امام خمینی و گوش به فرمان او باشيم. اميدوارم كه تحت رهبري آن زعيم بزرگ بتوانيد گذشته از مسلمانان دنيا، مستضعفين را از زير يوغ استعمارگران برهانيد. مطمئن باشيد و به يقين بدانيد «ان الله لايخلف الميعاد»، اين پيروزي حتمي است.» («وصیت نامه»، ص3)
در اواخر زمستان 1359ش، سید مرتضی آوینی (شهادت: 20 فروردین 1372)، در قسمتی از مستند روایت فتح، درباره شخصیت شهید سید محمدجواد دیدهور چنین میگوید: «تو گویی همه تاریخ سپری شده تا سید محمدجواد دیدهور پای به عرصه وجود گذارد و خود را در کشاکش حیات بیست و چند سالهاش تا آنجا بپرورد که استحقاق قبول جلوات حسنای حق را بیابد و عاقبت چون شعاعی از نور به شمس وجود محمدی(ص) الحاق یابد و جاودانه شود. اگر میدانستیم که شهید میشود، تا طلعت خورشید شهادت را در چهرهاش نمی یافتیم، چشم از او بر نمیگرفتیم. اما چگونه می توان شهادت را، که پیوند با بی نهایت است، در ظاهر محدود عالم و آن هم با چشمی ظاهربین تماشا کرد؟ ظاهر، جلوهگاه باطن است؛ اما چگونه جلوه کند آنچه که امکان ظهور ندارد.» (گنجینه آسمانی، ص 204).
در 29 اسفند 1359، پیکر وی با حضور خانواده، همرزمان و جمع کثیری از مردم شهرستان کازرون تشییع و در بقعه سید محمد نوربخش آن شهر به خاک سپرده شد (رهیافتگان، ص 292-293).
از 1359 تا 1367ش، برادر ایشان، سید محمدتقی دیدهور، در سن 16 سالگی، به عنوان نیروی داوطلب بسیجی در جبهههای جنگ حضور داشت و در عملیات امام مهدی(عج) نیز در محور تحت امر سید محمدجواد دیده ور به عملیات پرداخت. همچنین برادر دیگر وی، سید محمدکاظم دیدهور، از 1360ش و پس از پایان خدمت سربازی، به عنوان نیروی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی، به دفاع مقدس پیوست و در دی 1365، در عملیات کربلای 5، به درجه شهادت نائل گردید (دیدهور، سید عباس، بش).
در زمستان 1375ش، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان فارس، رده همترازی فرمانده تیپ را به شهید سید محمدجواد دیدهور اعطا نمود (سپاه…، بش).
مآخذ: بابایی، گلعلی و حسین بهزاد، کالکهای خاکی (خاطرات شفاهی سرلشکر پاسدار محمدعلی جعفری)، تهران: سوره مهر، 1391؛ بنیاد شهید انقلاب اسلامی شهرستان کازرون، «گواهی شهادت»، تاریخ سند 3 آذر 1364، سند ش 4707/0717، موجود در مرکز اسناد جهاد کشاورزی استان فارس؛ جهاد سازندگی استان فارس، «گواهی خدمت»، تاریخ سند 12 خرداد 1375، سند ش 13448/2/6، موجود در مرکز اسناد دفاع مقدس جهاد کشاورزی استان فارس؛ جهاد سازندگی شهرستان کازرون، «گواهی اعزام»، تاریخ سند 26 دی 1364، سند ش 3430/11، موجود در مرکز اسناد بنیاد شهید شهرستان کازرون؛ دیده ور، سید عباس (فرزند شهید سید محمدجواد دیدهور)، سیده زهرا میرشفیعیان، بهار 1400ش؛ دیده ور، کبری (همسر شهید سید محمدجواد دیدهور)، سیده زهرا میرشفیعیان، بهار 1400ش؛ رهیافتگان- دفتر دوازدهم (یادنامه شهدای پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد سازندگی)، دفتر امور ایثارگران وزارت جهاد کشاورزی، تهران: هزاره ققنوس، 1387؛ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان فارس، «اعطای رده همترازی»، تاریخ سند 14 آبان 1376، سند ش 41571/2/6، موجود در مرکز اسناد دفاع مقدس جهاد کشاورزی استان فارس؛ گنجینه آسمانی (گفتار متن فیلمهای روایت فتح)، آوینی، سید مرتضی، تهران: واحه، 1393ش؛ «وصیت نامه شهید سید محمدجواد دیدهور»، روزنامه خبر، ش 1044، صفه 3، 19 فروردین 1363؛
/سیده زهرا میرشفیعیان/